Kuşaktan kuşağa aktarılan soyadlarımız, aslında binlerce yıllık Türk tarihinin kapılarını aralıyor. Birçoğumuz sadece bir isimden ibaret sansak da soyadlarımız; atalarımızın hangi bölgeden geldiğini, hangi uğraşlarla ilgilendiğini ve en önemlisi hangi Türk boyuna mensup olduğunu fısıldıyor. Peki, sizin soyadınız kökeniniz hakkında ne söylüyor? İşte soyadınıza göre ait olduğunuz Türk boyu...
Soyadınız sadece bir isim değil, binlerce yıllık Türk tarihinin Anadolu'ya vurduğu gizli bir mühür olabilir. Atalarınızın Orta Asya'dan hangi sancağın altında geldiğini, hangi boyun damgasını taşıdığını hiç merak ettiniz mi? İşte bin yıllık kökeninizi ele veren o liste...
BAYAT, BAYATOĞLU, ŞAMBAYADI
Bayat Boyu: Dulkadiroğulları ve Kaçar Hanedanı'nın kökeni; "devletli, nimeti bol" anlamına gelir.
BEYDİLİ, İLBEY, ELBEYLİ
Beğdili (Beydili) Boyu: Harzemşahlar Devleti'ni kuran, "büyükler gibi aziz" anlamına gelen boy.
KAYI, KAYIHAN, AKKAYI
Kayı Boyu: Osmanlı Devleti'nin kurucu boyu. "Kuvvet ve kudret sahibi" demektir. İki ok ve bir yaydan oluşur. Yay, devleti ve hâkimiyeti; oklar ise bu hâkimiyete bağlı olan unsurları ve hızı temsil eder.
YÜREĞİR, ÜREĞİL
Yüreğir (Üreğir Boyu: Ramazanoğulları Beyliği'nin kökeni olan boy.
DODURGA
Dodurga Boyu: "Ülke alan, hanlık yapan" anlamına gelen boy.
ÇAVDIR, ÇANDIR, ÇAVULDUR
Çavuldur Boyu: "Şerefli, ünü yaygın" anlamına gelen boy.
KARAKEÇİLİ VE SARIKEÇİLİ AŞİRETİ
Kayı boyunun alt kolları olan bu Yörük aşiretleri; Karakeçili, Sarıkeçili, Yörük, Yörükoğlu gibi soyadlarıyla temsil edilir.
Oğuzların Bozok kolunun Kayı boyuna mensup olan ve 1071'deki Malazgirt Meydan Muharebesi'nin ardından günümüzdeki Türkiye topraklarına yerleşen aşiret. Günümüzde, İç ve Batı Anadolu ile Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yoğunlaşmışlardır.
VARSAK (FARSAK) TÜRKMENLERİ
Çukurova ve Toroslar yöresinde yoğunlaşan Türkmen boylarının kullandığı Varsak, Farsakoğlu gibi soyadlarıdır.
CERİTLER
Güney ve Orta Anadolu'da etkin olan Bozulus Türkmenlerine bağlı ailelerin aldığı Cerit, Ceritoğlu soyadlarıdır. Soy kökünün Oğuzların Bozok koluna bağlı Beğdili (Begtili) boyu olduğu bildirilir. Yerleştikleri yer olarak da Dulkadiroğlu Beyliği'nin sınırları içi olduğu değişik kaynaklarda belirtilmektedir. Dulkadir veya Zülkadiriye denen yer 1831 yılında Maraş adını almıştır.
KINIK, KINIKOĞLU
Kınık Boyu: Selçuklu Devleti'nin kurucu boyu. "Her yerde aziz ve hürmetli" demektir. Selçuklu Devleti'ni kuran bu boyun damgası, ok ucu veya mızrağı andıran bir formdadır. Ordu gücünü simgeler.
AVŞAR, AFŞAR
Avşar Boyu: "Çabuk iş yapan ve ava hevesli". Anadolu ve İran coğrafyasında çok etkindirler. Savaşçı ve hızlı olmayı simgeleyen, keskin hatlı bir damgaya sahiptir.
BAYINDIR
Bayındır: Boyu: Akkoyunlu Devleti'ni kuran boydur. "Nimetle dolu yer" anlamına gelir. Genellikle mülkiyetin ve devletin bereketini temsil eden bir forma sahiptir.
ÇEPNİ
Çepni Boyu:Karadeniz'in Türkleşmesinde büyük rol oynayan, "düşmanla savaşan" boy.
SALUR, ÖZSALUR
Salur Boyu: "Kılıç sallayan" demektir. Kadim Oğuz destanlarının baş kahramanlarının boyudur. Bir yay figürünü andıran damgası vardır. Salur boyu, Orta Çağ anıtlarında en yaygın görülen damgalardan biridir.
Türkiye'de günümüz soyadları ile tarihi Oğuz boyları arasındaki bağ; Osmanlı arşivleri, yerleşim yeri isimleri ve e-Devlet soyağacı sorgulama sistemiyle aydınlanıyor. Uzmanlar, 1934 Soyadı Kanunu ile resmileşen sülale lakaplarını ve Türkmen aşiretlerine ait köy adlarını asırlık Tahrir defterleriyle çapraz doğruluyor. Vatandaşlar ise e-Devlet alt-üst soy bilgisi ekranından ulaştıkları ata yerleşim yerlerini akademik boy haritalarıyla eşleştirerek, aile kökenlerinin hangi kadim aşirete uzandığını resmi kayıtlar üzerinden tespit edebiliyor.
PEKİ, ŞEHRİNİZDE HANGİ BOYUN İZİ VAR?
Kendi boyunuzu soyadınızdan bulduysanız, şimdi sıra bu köklü geçmişin Anadolu'daki izlerini takip etmeye geldi! Türkler, Selçuklu ve Osmanlı gibi cihana hükmetmiş büyük devletlerin kurucusu olan Oğuz Boyları'ndan türemiştir. "Hangi Türk boyuna mensupsunuz?" ve "Türk boylarının il il dağılımı nasıl şekillenmiştir?" soruları, yapılan kapsamlı bir araştırma ile netlik kazandı. Doğduğunuz şehrin sınırları, aslında atalarınızın hangi Boy'a ait olduğunun en büyük kanıtı olabilir. İşte, kendi soy ağacınızı doğum yerinize göre kontrol etmeniz için dikkat çeken detaylar ve tüm illerin listesi...
GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE ÖN PLANA ÇIKAN TÜRK DEVLETLERİ HANGİLERİ?
BÜYÜK HUN İMPARATORLUĞU - M.Ö. 204 - M.S. 216
Ön Türk boyları olan Hunlar, Orta Asya'da Tanrı Dağları ve çevresinde kabileler halinde yaşamlarını sürdürüyorlardı. Diğer kabilelerle zaman zaman savaşlara da giren Hunlar, güçlü olmak ve varlıklarını sürdürebilmek için Teoman önderliğinde Büyük Hun İmparatorluğunu kurdular.
Türkiye Cumhuriyeti'nde 84.5 milyonluk nüfus 81 il içinde dağılmış durumda. Türkler tarih boyunca farklı tarihlerde büyük bir coğrafyada yerleşti. Türklerin yüzyıllar boyunca dünya tarihine, çeşiti coğrafyalarda damga vurduğu bilinen bir gerçektir.
Peki hangi Türk boyundan geldiğinizi biliyor musunuz? İşte Türk boylarının il il dağılımı:
BATI HUN İMPARATORLUĞU - 48 - 216
Büyük Hun İmparatorluğu M.Ö. 58 yılında Çiçi Yabgu ve Ho-Han-ye kardeşler arasında Doğu ve Batı olmak üzere ikiye bölündü. Batı Hunlarını; Çiçi Yabgu, Doğu Hunlarını Ho-Han-Ye Kağan (Şenyu) yönetti.
AVRUPA HUN İMPARATORLUĞU - 375 - 454
Avrupa'da hükümdarlık süren en önemli Türk devletleri arasında Avrupa Hun İmparatorluğu gelmektedir. Aynı zamanda pek çok önemli savaş ve hükümdara şahitlik etmiş olan bu büyük imparatorluk, Türk tarihi için oldukça önemlidir.
AK HUN İMPARATORLUĞU - 420 - 562
Büyük Hun İmparatorluğu'nun dağılması üzerine, Hunların büyük bir kısmı Volga ırmağı üzerinden Batı'ya doğru göç ederken, bir bölümü de Güneye doğru inmiştir. Güneye inen Hunlar daha sonraları Ak Hun İmparatorluğu'nu kurmuşlardır.
GÖKTÜRK İMPARATORLUĞU - 552 - 743
Hunlar döneminde bozkırlarda göçebe olarak kurulan Göktürkler Hun İmparatorluğunun yıkılmasıyla Asya bozkırlarında yaşayan Aşina (Hun topluluğu) kabilesine dayanır.
AVAR İMPARATORLUĞU - 565 - 803
Avarlar, Orta Avrupa'da, Frank krallığı ile Bizans imparatorluğu arasında, eski Hun, Sabar kalıntıları ve Ogur (Bulgar)'lar gibi Türk kitlelerinin desteği ile kudretli bir devlet kurarak, çeşitli Germen ve özellikle kalabalık îslav kabilelerini hakimiyetleri altına almak suretiyle 250 sene kadar Avrupa siyasetine yön veren bir imparatorluk olmuştur.
HAZAR İMPARATORLUĞU - 651 - 983
Hazarlar tarih sahnesine Sabar Türkleri'nin devamı olarak çıkmışlardır. Günümüzde Hazar denizi adında yaşamaya devam eden Hazar ismi tarihî kaynaklarda, 558 yılında Sabarlar'ın siyasî varlıklarını kaybetmelerinden önceki Sâsânî-Sabar savaşları dolayısıyla geçer.
UYGUR DEVLETİ - 744 - 1335
Uygur Devleti, İslamiyet Öncesi kurulmuş Türk devletlerinden biridir. Yazılı ürünlere geçişle birlikte Türk kültürüne armağan ettiği sanat yapıtları ile tanınan Orta Asya'da kurulmuş büyük bir uygarlıktır.
