Türkiye'nin desteiği ile darbeci Hafter'i bozguna uğratan Libya ordusu operasyonlarına devam ediyor. İyice köşeye sıkışan darbeci Hafter çekildikleri bölgelerde tuzaklar kurarak son kozlarını oynuyor. Türk SİHA'ları ile bölgede büyük güç kazanan Libya Ordusu ise diğer ülkelerin dikkatini çekiyor. İsrail Jerusalem Post gazetesi yazarı ve askeri analist Seth Frantzman, Türk SİHA'larının Ortadoğu'da stratejik bir rol oynayabileceğini belirtti. İşte Lİbya'da son gelişmeler...
Fransız Hava Kuvvetleri'ne ait bir C-135FR savaş uçağının Libya'ya indiği ortaya çıktı. Ateşkes çağrısı Türkiye tarafından çöpe atılan Mısır'daki darbeci general Abdulfettah Sisi ise, Libya sınırında tehlikeli manevralara girişiyor. Cufra yakınlarındaki bir yerel dükkanda alışveriş yapan Rus paralı askerler Wagner Grubu üyelerinin görüntülerini paylaşan Ruslan Trad, bu sabah Mısır-Libya sınırında hareketlilik olduğunu duyurdu.
Yerel kaynaklara göre, Marsa Matruh'tan Mısır askeri ekipmanları Libya'ya giriş yaptı ve Rus sosyal medya hesapları bölgede uçan helikopterlerin fotoğraflarını paylaştı. Benzer haberler geçen ay da gündeme gelmiş ancak anında Kahire tarafından yalanlanmıştı.
Başkent Trablus çevresinde bozguna uğrayan Hafter milislerinin kaçarken geride bıraktıkları da ortaya çıkıyor. Terhune kenti yakınlarında bir alt geçide sıkışan Mi-35 savaş uçağı bulundu.
Petrol sahalarını kapatarak Birleşmiş Milletler (BM) ve uluslararası toplum tarafından kabul edilen Ulusal Mutabakat Hükümeti'ni (UMH) zarara uğratmayı planlayan Hafter'e, bir darbede aşiretlerden geldi. Güneydeki Tebu aşiretleri, petrol sahalarını geri almak için Murzuk kentinde askeri birlikler kurdu.
Sahada bunlar yaşanırken, Mısır Cumhurbaşkanı darbeci Sisi ABD lideri Donald Trump'la Libya'yı görüştü. Beyaz Saray, Washington ve Kahire yönetimlerinin ateşkes görüşmelerinin sürdürülmesi ve yabancı güçlerin Libya'yı terk etmesini masaya yatırdığını duyurdu.
Sisi, geçen hafta sonu 8 Haziran Pazartesi günü itibarıyla Libya'da ateşkes ilan edilerek Cenevre'de barış görüşmelerinin başlatılmasını öngören yeni bir girişim açıklamıştı ancak bu talep Ankara'dan kabul görmedi. Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, bugün "Ateşkes çağrısı ya da ortak açıklama bize göre ölü doğmuştur" dedi.
Libya'dan ayrıldığı yönünde iddialar ortaya atılan General Halife Hafter, dün Bingazi'de Almanya'nın Libya Büyükelçisi Oliver Owcza'la ile görüştü. Owcza, Twitter hesabından yaptığı paylaşımla görüşmeden bir fotoğraf paylaştı.
Owcza, "General Hafter ile bugün yaptığımız toplantıda, askeri çatışmaların devam etmesinden ve bunun sivil halk üzerindeki endişe verici etkilerinden duyduğum kaygıyı dile getirdim. 5+5 formatında yapılan görüşmelerin güvenilir bir ateşkesin sağlanmasına ve buna bağlı olarak yapısal güvenlik kaygılarının giderilmesine yönelik yapıcı bir şekilde yeniden başlatılmasına teşvik ettim" dedi. Büyükelçi'nin bahsettiği ve geçtiğimiz aylarda üzerinde mutabık kalınan 5+5 formatında, Libya'da savaşın iki tarafının beşer temsilciyle masaya oturarak, ateşkes koşullarını belirlemek amacıyla görüşmelere başlaması öngörülüyor.
Hafter'e bağlı Libya Ulusal Ordusu, kendi sosyal medya hesaplarında Hafter ile Owxca'nın görüşmesinin Bingazi'de yapıldığını duyurdu. Ayrıca Libyalı bazı sosyal medya kullanıcıları da sabah saatlerinde Hafter'in uçağının Bingazi'ye dönüşüne ait olduğunu söyledikleri bazı fotoğraflar paylaştı. Bu fotoğraflarda Hafter'i taşıdığı söylenen uçağa dört savaş uçağının eşlik ettiği görülüyor. Ancak bu görüntüler, güvenilir kaynaklardan henüz teyit edilmiş değil.
Hafter, değeri 14 milyondan fazla olmayan ve istemediği altı eski helikopter aldı. Habere göre, bir başka olayda ise Amerikalı bir iş adamına deniz devriye gemisi için 6,5 milyon dolardan fazla para ödedi ancak gemi Libya'ya hiç ulaşmadı.
Geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan gizli bir BM soruşturmasına göre ise, Hafter 20 kişilik yabancı paralı asker grubunun her birine 120'şer bin dolar ödedi. Paralı askerlerin görevi, Türkiye'den Libya'ya gidecek gemilerin durdurulmasıydı. Ancak ekip Libya'ya vardıktan birkaç gün sonra iki şişme botla Akdeniz'deki ada ülkesi Malta'ya kaçtı, söz konusu operasyon için 80 milyon dolar harcandı.
Hafter'in ekibinde yer alan Abdusselam el Bedri ise, İsrail'den yardım istedi. Makor Rishon gazetesine konuşan Bedri, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'ya mesaj gönderip "Hiçbir zaman Tel Aviv'in düşmanı olmadık ve olmayacağız. Bize destek olmanızı umut ediyoruz. Şu ana kadar şartlar aramıza engeller koydu" dedi, Yunanistan, Güney Kıbrıs Rum Kesimi, Mısır ve Lübnan'ın katıldığı yeni siyasi girişime dahil olmaya çağırdı.
İsrail Jerusalem Post gazetesi yazarı ve askeri analist Seth Frantzman, Rus hava savunma sistemlerini Suriye ve Libya'da yok eden Türk silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) Ortadoğu'da stratejik bir rol oynayabileceğini yazdı.
Bayraktar TB-2 ve Anka-S'lerin Mayıs ayı başında Libya'da gövde gösterisi yaptığını belirten Frantzman, İsrail, İran ve bölgedeki diğer ülkelerin droneların savaştaki başarısını yakından izlediğini aktardı. Analiste göre, Rusya yenilgiye uğrayan Pantsir hava savunma sistemlerini güncellemek zorunda.
Libya'daki meşru yönetime önemli bir destek geldi. Kanada Dışişleri Bakanı François-Philippe Champagne, Trablus merkezli UMH'yi desteklediklerini belirtti, tarafların siyasi müzakerelere başlayarak ateşkese varmasını istedi.
Libya'da son günlerde çatışmalar Sirte önünde yoğunlaşmış durumda. Türkiye destekli Libya ordusunun Sirte önlerine kadar geldiğini aktaran Amerikan Associated Press (AP) haber ajansı, Akdeniz kıyısındaki kentin kurtarılmasıyla doğu kapısının tamamen açılacağını belirtiyor.
Peki son aylarda Libya'da dengeler nasıl değişti? New York Times, Mayıs ayında yayınladığı bir haberde, Türkiye destekli güçlerin Libya'da elde ettiği zaferlerin General Halife Hafter'in planlarına büyük darbe vurduğunu bildirmişti. Haberde, söz konusu zaferlerin Türkiye'nin Libya'da mücadele eden yabancı ülkeler arasında belirleyici bir güç olarak yerini alışına işaret ettiği vurgulanmıştı. Haberde ayrıca Hafter güçlerinin eline yeni ulaşan Rus hava savunma sistemlerinin SİHA'larla yok edildiği kaydedilmişti.
Düşünce kuruluşu Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nin bir brifinginin 'Artık Türkiye'nin Libyası oldu' başlığını taşıdığını söyleyen New York Times, Hafter'in bir yıldan uzun süre önce Trablus'u ele geçirmek için saldırı başlattığını ve aralarında Rusya'nın da bulunduğu destekçilerini Libya'nın geleceğinde önemli bir rol oynama konumu sağladığını vurgulamıştı..
Ancak gazete, Mayıs ayında Trablus hükümetine sadık güçlerin ele geçirdikleri, Birleşik Arap Emirlikleri'nin satın aldığı, Rus malı bir hava savunma sistemiyle geçit töreni yaptıkları ve bunun Hafter'in en güçlü iki dış destekçisini hedef alan bir aşağılama olduğunu kaydetmişti.
New York Times, Türkiye'nin Libya'daki başarılarının darbeci Abdülfettah El Sisi'nin önderliğindeki Mısır'da kaygı yarattığını ve Ankara'nın yeni nüfuzunu Libya'da daimi bir askeri varlık elde etmek için kullanma ihtimalinin, Kahire'de alarm zillerinin çalmasına yol açtığını belirtmişti.
Libya ordusu, yaklaşık 1 yıllık kuşatmayı tamamen bitirmek ve Hafter güçlerini yenilgiye uğratmak için geçen ay Öfke Volkanı Operasyonu'na girişmişti. Ordu birlikleri, 18 Mayıs'ta ülkenin batısındaki stratejik Vatiyye Üssü'nü Hafter'den kurtarmış ve birçok ilçe ile yerleşim yerini milislerden temizlemişti.
Türk üretimi silahlı insansız hava araçlarının (SİHA) Hafter'e Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) tarafından verilen Rus hava savunma sistemi Pantsir'leri imha etmesi ise, tüm dengeleri alt üst etti.
Ne yapacağını bilemeyen savaş ağası Hafter, bu kez doğrudan Rusya'dan yardım istedi ve Suriye'den havalanan sekiz Rus savaş uçağı Libya'ya indi. Hafter'e verilen altı Mig-29 ve iki Su-24 savaş uçaklarından biri ise, Cufra Hava Üssü'ne indikten sonra Amerikan uyduları tarafından görüntülendi.
Bir açıklama yapan Amerikan ordusu ise, yeni fotoğraflarla Rusya'nın Libya'ya savaş uçakları gönderdiğini resmen duyurdu. ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM), söz konusu uçakların paralı askerler Wagner Grubu'na taarruz desteği için Suriye'den Libya'ya uçtuğunu bildiriyor.
Açıklamada, "Rus uçakları, Rusya'daki bir hava üssünden gelip Rusya menşeli olduğunu kamufle etmek için Suriye'de tekrar boyanarak Libya'ya geçti" denildi.
