2025 yılına 65 milyon turist ve 64 milyar dolar gelir hedefiyle giren ve dünyada yaşanan zorlu koşullara rağmen bu hedeflere emin adımlarla yürüyen Türk turizm sektörü, 40 yılda kabuk değişimi yaşadı. Öyle ki 1980'li yıllarda dönemin Başbakanı
Turgut Özal ile başlayan turizm hamlesi, 2022 yılında belirlenen stratejilerle birlikte yeni bir hikâyenin de başlangıcı oldu. SABAH'ın 40'ıncı yaşını kutladığı bu özel ekte biz de turizm sektörünün 40 yıllık serüvenini özetleyen bir yazı kaleme aldık. Büyük bir başarı hikayesine imza atan Türk turizm sektörünün 40 yıllık süreçte 1.5 milyar dolar olan geliri 40 kattan fazla artırarak 61 milyar 103 milyon 419 bin dolara çıkarmayı başardı.
KRİZLERLE BAŞ EDİLDİ
Turizmde başarı hikâyeleri yazılırken zorluklarla da güçlü bir mücadele yürütüldü. Öyle ki yakın komşularımızda yaşanan savaşların yanı sıra 2015'te ana pazarlarımızdan biri olan Rusya ile yaşanan uçak krizi, 2016'da hain darbe girişimi gibi bazı olumsuz süreçler sektörde bazı dalgalanmalara da yol açtı. Örneğin 2016 yılında turist sayısı 25.3 milyona gerilese de sektör, 2017'den itibaren hızlı bir toparlanma başlattı. Ancak 2020'de patlak veren pandemi tüm dünyayı olduğu gibi Türk turizmini de durma noktasına getirdi. Bu dönemde ziyaretçi sayısı 15.9 milyona, gelir ise 12 milyar dolara geriledi. Fakat
Türkiye'nin pandemi döneminde açık tesis stratejisi ve güvenli turizm sertifikasyonu, toparlanmayı hızlandırdı.
DÜNYADA İLK 5'TE
2021'de sektör yeniden ivme kazandı ve Türkiye 30 milyon ziyaretçiyi aştı. 2023'te turist sayısı 56.7 milyona, turizm geliri 54.3 milyar dolara çıktı. 2024 ise 62.2 milyon ziyaretçi, 61.1 milyar dolar turizm geliri ve kişi başına 972 dolarlık harcamayla turizmde yeni rekorlara imza atıldı. Bu dönemde Türkiye en çok turist çeken ilk 5 ülke arasına girerken 2025 hedefini ise 65 milyon turist, 64 milyar dolar olarak belirledi. 1985'te küçük bir bölgesel oyuncuyken artık dünyanın en çok ziyaret edilen ilk 5 ülkesi arasında yer alan Türk turizm sektörü, istihdama da yüzde 10'un üzerinde katkı sağlamayı başardı.
İLK GÜÇLÜ HAMLE 1980'LERDE GELDİ
Türkiye turizm sektörü son 40 yılda tarihinin en büyük yapısal dönüşümünü yaşadı. 1985'te 2.6 milyon ziyaretçi ve 1.5 milyar dolarlık gelire sahip olan Türkiye'nin toplam yatak kapasitesi ise 121 bindi. 1982'de dönemin Başbakanı Turgut Özal'ın yurtdışına açılma hamleleri yeni yatırım stratejilerini de beraberinde getirdi. Bu kapsamda hazırlanan Turizm Kalkınma Planları Türk turizmini de atağa geçirdi. 1990'larda özellikle Antalya, Muğla ve İzmir hattında otel yatırımları hızlandı. 1990'da turizm gelirleri 3.2 milyar dolara ulaşırken 2000'lerde çift haneli büyüme başladı.
ALTYAPI YATIRIMLARI ŞAHA KALKTI
2002'de hikâyeyi daha da büyütmek için özel adımlar atıldı. Bu kapsamda hazırlanan kalkınma planları ile Türkiye'nin markalaştırılması sağlanırken altyapı yatırımları da şaha kalktı. Öyle ki turizmin bayrak taşıyıcısı Türk Hava Yolları (THY) uçuş ağını güçlü bir şekilde büyüterek 2002 yılında 66 olan uçak sayısını 2025'te 492'ye taşıdı. 2002'de 10.4 milyon olan yolcu sayısını ise 85 milyona çıkarmayı başardı. Kabına sığmayan Türkiye yeni havalimanı yatırımlarını hızlandırırken İstanbul Havalimanı da 29 Ekim 2018'de kapılarını açarak turizmde yeni rekorların habercisi oldu.
TURİZM ÇEŞİTLENDİRİLDİ
Turizmde altyapı yatırımlarının yanı sıra çok güçlü bir tanıtım atağı da yapıldı. Dünyanın en önemli turizm fuarlarında güçlü stantlarıyla yer alan Türk turizm sektörü eş zamanlı olarak bir tanıtım atağına da girdi. Bunun yanı sıra turizmi "Deniz-kum-güneş" kıskacından çıkarmak için kolları sıvayan Kültür ve Turizm Bakanlığı, kültür, kış-kayak, kurvaziyer, termal ve sağlık turizmi gibi yeni segmentlere yönelik yatırım ve tanıtımları da devreye aldı. Böylece turizm sektörü hem 12 aya hem de ülke geneline yayılmaya başladı.
1985
2.6 milyon ziyaretçi
1.5 milyar dolar gelir
121 bin 881 toplam yatak kapasitesi
2025
65 milyon ziyaretçi
64 milyar dolar gelir
1 milyon 967 bin toplam yatak kapasitesi
